อานาปานสติ และเจริญ สติปัฏฐาน 4 ให้บริบูรณ์

พระไตรปิฏกไทย (ฉบับหลวง) เล่มที่ 14 หน้าที่ 156 ข้อที่ 289
ว่าด้วย อานาปานสติ และเจริญ สติปัฏฐาน 4 ให้บริบูรณ์

เมื่อหายใจเข้ายาว ก็ให้รู้ชัดว่าหายใจเข้ายาว เมื่อหายใจออกก็ยาว ก็ให้รู้ชัดว่าหายใจออก เมื่อหายใจเข้าสั้น ก็ให้รู้ชัดว่าหายใจเข้าสั้น เมื่อหายใจออกสั้น ก็ให้รู้ชัดว่าหายใจออกสั้น
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้ กำหนดรู้กองลมทั้งปวง หายใจออก
ว่าเราจะเป็นผู้ กำหนดรู้กองลมทั้งปวง หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะระงับกายสังขาร หายใจออก ว่าเราจะระงับกายสังขาร หายใจเข้า  พิจารณาเช่นนี้ชื่อว่า พิจารณา กายในกาย   มีสติ มีความเพียร รู้สึกตัว กำจัดความละโมบโลภมากและความเสียใจในโลกได้อยู่

ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้ปีติ(ความอิ่มใจ , ความดื่มด่ำในใจ) หายใจออก
ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้ปีติ หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่  ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้สุข หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้สุข หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้จิตสังขาร(จิตปรุ่งแต่ง) หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้จิตสังขาร หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะระงับจิตสังขาร หายใจออก ว่าเราจะระงับจิตสังขาร หายใจเข้า
พิจารณาเช่นนี้ชื่อว่า พิจารณาเห็น เวทนาในเวทนา   มีสติ มีความเพียร รู้สึกตัว กำจัดความละโมบโลภมากและความเสียใจในโลกได้อยู่

ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้ จิต หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้กำหนดรู้ จิต หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะทำจิตให้ร่าเริง หายใจออก ว่าเราจะทำจิตให้ ร่าเริง หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะตั้งจิตมั่น หายใจออก ว่าเราจะตั้งจิตมั่น หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเปลื้องจิต(ปลดจิต) หายใจออก ว่าเราจะเปลื้องจิต หายใจเข้า
พิจารณาเช่นนี้ชื่อว่า พิจารณาเห็น จิตในจิต   มีสติ มีความเพียร รู้สึกตัว กำจัดความละโมบโลภมากและความเสียใจในโลกได้อยู่

ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความไม่เที่ยง หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความไม่เที่ยง หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความคลายกำหนัด (คลายความใคร่ในกาม) หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความคลายกำหนัด หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความดับกิเลส หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความดับกิเลส หายใจเข้า
ค่อยสังเกตุอยู่ ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความสละคืนกิเลส หายใจออก ว่าเราจะเป็นผู้ตามพิจารณา ความสละคืนกิเลส หายใจเข้า
พิจารณาเช่นนี้ชื่อว่า พิจารณาเห็น ธรรมในธรรม  มีสติ มีความเพียร รู้สึกตัว

กำจัดความละโมบโลภมากและความเสียใจในโลกได้อยู่
เห็นการละความละโมลโลภมากและความเสียใจ ด้วยปัญญาแล้ว ย่อมเป็นผู้วางเฉยได้ดี
เจริญอานาปานสติแล้วอย่างนี้ ทำให้มากแล้วอย่างนี้ ชื่อว่า บำเพ็ญสติปัฎฐาน 4 ให้บริบูรณ์ได้